بلوچ

دامنه تحقيقات و اكتشافات باستانشناسى بلوچستان بسيار وسيع مى‏باشد. اطلاعات ذيل دربارۀ فرهنگها و تمدنهاى باستانى از كتاب "مطالعه‏اى در باستان‏شناسى بلوچستان" گرفته شده است:                              

1-  در منطقه كچى، تمدن و فرهنگ 7 هزار ساله "مهرگر" وجود دارد. مردمان اين تمدن با شكار و كشاورزى امرار معاش مى‏كرده و از گوسفند، بز و ساير حيوانات استفاده به عمل مى‏آورده‏اند. آثارى از خانه‏هاى گلى و غلات مورد استفاده آنان كشف شده است.                                                                              

2-  يك خاستگاه تمدنى ديگر در كيچ مكران در حدود هزاره پنجم ق.م. كشف شده كه از يك طرف معرّف تمدن اين سرزمين و ازجانب ديگر با تمدنهاى ايرانى، كشورهاى حاشيه خليج فارس در ارتباط بوده‌است.       

3-  يك منطقه باستانشناسى ديگر در نزديكى كويته بنام قلعه گل‌محمد  يافت شده است.                                                                                

4-  آثار باستانى مربوط به هزاره سوم ق.م نيز در مناطق مختلف از جمله ژوب، كويته، سوراب، كولى، نال و... نيز كشف گرديده است.

5-  فرهنگ و تمدن كوت ديجى سند در قرن سوم ق.م تأثيرات فراوانى بر فرهنگها و تمدنهاى بلوچستان به جاى گذاشته است.

6-  در همين دوره، فرهنگ و تمدن عظيم هاراپا و موهنجوداروى سند بوجود آمد كه تأثيرات متقابل  بر تمدن و فرهنگ بلوچستان داشته است. از   هزاره  هفتم ق.م تا  هزاره هفتم هجری؛ جامعه بلوچستان از يك جامعة شكاري، كشاورزى به يك جامعة شهري، روستايي تبديل شد..