تصاویری زیبا از منطقه باستانی قصرقند
نمونه هایی از سفالهای مکشوف در بیله در بلوچستان شرقی
نمایی از دره کولی
نمایی از دره کولی واقع در شرق مکران دارای تمدن منحصر بفرد در هزار سوم قبل از میلاد و
همزمان با بین النهرین و مصربود.
که اثار ساخته شده این سکونتگاه در کاوشگاههای بین النهرین و گورستان العین امارات کشف
گردیدند که متعلق به دوره اولین سلسله پادشاهی سومر بودند
عکسهایی از محوطه باستانی سهر دامب در بلوچستان پاکستان در نزدیکی شهر نال متعلق به هزاره سوم قبل از می
نمایی از محوطه باستانی سهر دامب

نمایی از تپه حفازی شده سهر دامب

اثار خانه های بدست امده از حفاریهای سهر دامب

نمونه ای از گور بدست امده از حفاریهای سهر دامب بهمراه وسایل تدفین

نمونه دیگر از شیوه تدفین در هزاره سوم قبل از میلاد در سهر دامب

فنجانهای مکشوف از گورستان سهر دامب متعلق به ۳۵۰۰قبل از میلاد
این محوطه بتوسط گروه المانی مورد کاوش قرار گرفته است
باستانشناسى بلوچستان قسمت دوم
مدارك باستان شناختى بدست آمده از اين سرزمين بويژه از ناحيه بلوچستان ايران و نواحى خشك و خالى از سكنه دشتهاى "كوير و لوت" بر بهتر بودن شرايط زيست اين ناحيه درگذشته دلالت دارد.[4]
اكنون دانسته شده است كه در خلال دوره پيش از تاريخ، استقرارهاى بزرگى براى مدت زمانى طولانى، در همان مناطقى كه مراكز عمده شهرى سدهها ميانه شدند، وجود داشته است.[5]
كته بسيار مهمى كه از كاوشهاى انجام شده در اين منطقه پيرامون هزاره چهارم تا سوم پيش از ميلاد فهميده مىشود، درك نخستين نمونههاى يكجا نشينى يا استقرار در "درههاى بلوچستان" است كه خود يكى از عوامل مهم ارتباط نواحى جنوبى سند با غرب و شمال سرزمين بلوچستان يعنى بخش بزرگى از فلات ايران - افغانستان و جنوب ايران - است. اين نمونههاى استقرار تنها با تغيير اندكى در سبك سفال براى بيش از 2هزارسال در سراسر درههاى بلوچستان دوام يافتند. اين تغيير اندك فقط براى توسعه سبكهاى كاملاً شخصى در نقش سفالينهها بوده است كه از ديد باستان شناسى تنها براى بقاياى منطقه ثبت شده ارزش دارند.[7]
باستانشناسى بلوچستان قسمت اول
دامنه تحقيقات و اكتشافات باستانشناسى بلوچستان بسيار وسيع مىباشد. اطلاعات ذيل دربارۀ فرهنگها و تمدنهاى باستانى از كتاب "مطالعهاى در باستانشناسى بلوچستان" گرفته شده است: 1- در منطقه كچى، تمدن و فرهنگ 7 هزار ساله "مهرگر" وجود دارد. مردمان اين تمدن با شكار و كشاورزى امرار معاش مىكرده و از گوسفند، بز و ساير حيوانات استفاده به عمل مىآوردهاند. آثارى از خانههاى گلى و غلات مورد استفاده آنان كشف شده است. 2- يك خاستگاه تمدنى ديگر در كيچ مكران در حدود هزاره پنجم ق.م. كشف شده كه از يك طرف معرّف تمدن اين سرزمين و ازجانب ديگر با تمدنهاى ايرانى، كشورهاى حاشيه خليج فارس در ارتباط بودهاست. 3- يك منطقه باستانشناسى ديگر در نزديكى كويته بنام قلعه گلمحمد يافت شده است.
4- آثار باستانى مربوط به هزاره سوم ق.م نيز در مناطق مختلف از جمله ژوب، كويته، سوراب، كولى، نال و... نيز كشف گرديده است.
5- فرهنگ و تمدن كوت ديجى سند در قرن سوم ق.م تأثيرات فراوانى بر فرهنگها و تمدنهاى بلوچستان به جاى گذاشته است.
6- در همين دوره، فرهنگ و تمدن عظيم هاراپا و موهنجوداروى سند بوجود آمد كه تأثيرات متقابل بر تمدن و فرهنگ بلوچستان داشته است. از هزاره هفتم ق.م تا هزاره هفتم هجری؛ جامعه بلوچستان از يك جامعة شكاري، كشاورزى به يك جامعة شهري، روستايي تبديل شد..
کنکاشی در ساختار اجتماعی براهویی و بلوچ ها
بلوچستان يكى از قسمتهاى عمده سرزمين پاكستان كه در آن اكثريت جمعيت بلوچها سكونت دارند، از سال 1970 تا كنون يكى از ايالتهاى چهارگانه پاكستان به شمار مىآيد.
مساحت بلوچستان 344600 كيلومتر مربع مىباشد بلوچهاى پاكستان به دو گروه عمده تقسيم مىشوند: مكرانيها در جنوب غرب بلوچستان كه نام خود را از مكران در ساحل درياى عمان گرفتهاند و سليمانيها كه در حاشيه كوههاى سليمان در شمال شرق پاكستان زندگى مىكنند. شهرستان قلات (يا به عبارت ديگر حكمرانى قلات تا سال 1955) درميان اين دو منطقه جمعيتى واقع گرديده و در برگيرنده جمعيت 600 هزار نفرى براهويها (يكى از قوميتهاى كوچك دراويدى زبان) مىباشد.بلوچهاى مكرانى مانند بلوچهاى ايران و افغانستان؛ با گويش غربى زبان بلوچى كه به يكى از نيمه گروههاى شمال غربى زبانهاى ايرانى تعلق دارد، گفتگو كرده و بلوچهاى سليمانى نيز با گويش شرقى زبان بلوچى صحبت مىكنند.
عدة زيادى از بلوچها در قسمتهاى عليايى سند از جمله در شهرستانها جيكب آباد، لاركانه، دادو و نوابشاه نيز سكونت دارند و آهنگ رشد جمعيت آنان نيز بسيار سريع مىباشد قبايل مزارى و داستى بلوچ در مناطق ديره غازى خان و مظفرگر ايالت پنجاب نيز سكونت دارند و جمعيت آنان در ايالت پنجاب (حدود 12 تا 15 درصد كل جمعيت ايالت) مىباشد.
بلوچ و بلوچستان (کلیات و جغرافیا قسمت اول
بلوچ و بلوچستان (کلیات و جغرافیا)